الشيخ الصدوق ( مترجم : تهراني )
115
علل الشرايع ( فارسي )
ندارد كه در نماز بر آن سجده كند و از طرفى چون ريگهاى زمين خيلى گرم و سوزان هستند مىترسد اگر بر آن سجده كند صورتش بسوزد تكليفش چيست ؟ حضرت فرمودند : بر پشت دستش سجده كند زيرا پشت دست يكى از مساجد محسوب مىشود . باب چهل و دوّم سرّ اين كه سجده جايز نيست مگر بر زمين يا آنچه از زمين مىرويد به شرطى كه مأكول يا ملبوس نباشد حديث ( 1 ) على بن احمد از محمّد بن ابى عبد الله ، از محمّد بن اسماعيل ، از على بن عبّاس ، از عمر بن عبد العزيز ، از هشام بن حكم ، وى مىگويد : محضر امام صادق عليه السّلام عرض كردم : بفرماييد سجده بر چه چيز جائز و بر چه چيز جائز نيست ؟ حضرت فرمودند : جايز نيست سجده مگر بر زمين يا بر آنچه از زمين مىرويد به شرط آنكه مأكول يا ملبوس نباشد . عرض كردم : فدايت شوم ، علَّت آن چيست ؟ فرمود : زيرا سجود و خضوع و فروتنى براى خداى عزّ و جل است لذا سزاوار نيست كه آن را بر مأكول و ملبوس قرار دهند چه آنكه ابناء دنيا بندگان مأكولات و ملبوسات هستند و حال آنكه سجده كننده در سجودش مشغول عبادت حق تبارك و تعالى است از اين رو شايسته نيست اين كه پيشانى خود را در حال سجود بر معبود ابناء دنيا كه فريفته او هستند بگذارد و سجده بر زمين افضل است زيرا نسبت به تواضع و خضوع در مقابل حق عزّ و جل رساننده تر مىباشد . حديث ( 2 ) پدرم رحمة الله عليه از محمّد بن يحيى عطَّار ، از محمّد بن احمد ، از يعقوب بن يزيد به طور مرفوع تا حضرت ابى عبد الله عليه السّلام نقل كرده كه آن حضرت فرمودند : سجود بر زمين فريضه و بر غير آن سنّت است . حديث ( 3 ) محمّد بن الحسن از محمّد بن الحسن الصفّار ، از عبّاس بن معروف ، از محمّد بن يحيى صيرفى ، از حمّاد بن عثمان ، از حضرت ابى عبد الله عليه السّلام ، راوى مىگويد : شنيدم كه حضرت مىفرمودند :